فرموده است . تنها فرقى كه ميان آدمى و بنى آدم است اين است كه آزمايش آدم قبل از تشريع شرايع بود ، و درنتيجه نهيى كه متوجه او شد ارشادى و مخالفت او ترك اولى بود ، ولى آزمايش بنى آدم بعد از تشريع دين و مخالفت آنان نافرمانى امر مولوى خدا است . « 1 » س 40 - آيا درخصوص پيدايش انسان اوّلى نصّ قرآنى وجود دارد ، تا ديگر امكان تأويل نباشد ؟ ج - همانطور كه قبلا نيز اشاراتى داشته‌ايم ، آيات كريمهء قرآن ظاهر قريب به صريح است در اينكه بشر موجود امروزى - كه ما افرادى از ايشانيم - ، از طريق تناسل منتهى مىشوند به يك زن و شوهر معين ، كه قرآن نام آن شوهر را آدم معرفى كرده ، و نيز صريح است در اينكه اين اوّلين فرد بشر و همسرش از هيچ پدر و مادرى متولد نشده‌اند ، بلكه از خاك يا گل يا لايه يا زمين - به اختلاف تعبيرات قرآن - خلق شده‌اند . اين آن معنايى است كه آيات با ظهور قوى خود ، آن را افاده مىكنند ، چيزى كه هست ظهور آيات در اين معنا به حدّ صراحت نمىرسد ، و نصّ در اين معنا نيست ، تا نشود آن را تأويل كرد ، از سوى ديگر ، مسأله از ضروريات دين هم نيست ، تا منكر آن مرتد از دين باشد ، بله ممكن است اين معنا را از ضروريات قرآن دانست ، كه نسل حاضر بشر منتهى به مردمى به نام آدم است . « 2 » س 41 - آيا آيات قرآن به چگونگى خلقت آدم از زمين ، و مدّت زمان

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 318 . [ با تصرف ] ( 2 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 382 [ با تصرف ]